Category: FESTIVAL
14 Juli '09 - 21:00
GENT JAZZ 2009 ZOEKT HET IN DE BREEDTE
Gent Jazz, Bijlokesite Gent - 9 t/m 11 juli 2009
Door Rene de Hilster met beeld van Bruno Bollaert, Jos L Knaepen en Hans Speekenbrink
Begin juli is het in New York op jazzgebied altijd vrij rustig. De reden daarvan is vrij eenvoudig, een hoop muzikanten zijn vertrokken richting Europa voor het jaarlijkse rondje zomerfestivals. Met North Sea Jazz als distributiecentrum waaieren de muzikanten uit over gehele continent. Menig festival participeert in deze rondtrekkende karavaan. Dat heeft natuurlijk een hoop voordelen. Zo kan je de reiskosten verdelen want vergeet niet dat reizen (en dat geldt vooral voor de business class vliegende headliners) een hoop geld kost. Gezamenlijk inkopen is nu eenmaal altijd voordeliger. Nadeel is natuurlijk dat je festival een niet erg originele programmering heeft, want vaak spelen de geboekte grootheden een paar honderd kilometer verderop ook nog een concert.
Ook Gent Jazz lift mee met deze karavaan. Festival directeur Betrand Flamang probeert de krenten uit de pap te pikken en programmeert de sterren in combinatie met talent van eigen bodem. Dat levert verassende, maar soms ook wel wat vreemde combinaties op. Zoals al eerder beschreven, was de Special Night op 8 juli daar een mooi voorbeeld van. Al kan het zijn dat de festivaltraditie hier ook debet aan is. De bewuste avond stond eigenlijk in het teken van de blues. Nu is het al jaren in Gent de gewoonte om op de openingsavond de winnaar van Jong Jazztalent Gent te laten spelen. Waarom dat niet zo goed idee was leest u hier.
Maar er waren meer vreemde programmasamenstellingen. De headliner voor zaterdag 11 juli was George Benson. De avond werd geopend door het prachtige kwartet van pianist Free Desmyter. Het verschil tussen de hapklare muziek van Benson en de ingetogen geraffineerdheid van Desmyter is een bijna niet te overbruggen kloof. Beide hebben hun aanhangers en er zullen maar weinig muzikale omnivoren zijn die beide heren hoog in het vaandel hebben. Waarom gekozen voor de vreemde programmering? Ik heb het antwoord nog niet.
Over Free Desmyter later meer. Betreft George Benson ben ik snel klaar. Hij speelde een soort jaren zeventig disco/soul, glad en pretentieloos. Dit was geen act voor een jazzfestival, maar nochtans leek het publiek het prachtig te vinden en daar gaat het uiteindelijk om. Betrand Flamang had gehoopt dat hij wat meer jazz zou hebben gespeeld. Tja…
Donderdag 9 juli
De tweede dag van Gent Jazz werd geopend door de BJO International Composition Contest. BJO staat voor het Brussels Jazz Orchestra. Vanaf dit jaar wordt de composition contest in samenwerking met het Gent Jazz Festival gehouden.
Voor een vakjury en een niet al te volle tent gingen vier componisten in de slag om de hoofdprijs. Behalve componeren en arrangeren moesten zij ook het orkest door de compositie heenleiden. Alle vier de finalisten: Velli-Matti Halkosalmi (Finland), Sakiko Masuda (Japan), Nikolas Schriefer (Duitsland) en Jan Torkewitz (Duitsland) hadden goede stukken gecomponeerd waarbij zij optimaal gebruik maakten van de mogelijkheden van het BJO. Uiteindelijk kan er maar één de winnaar zijn en dat is de Japanse Sakiko Masuda. Haar compositie en arrangement Under The Rose stak met kop en schouder boven het werk van de anderen uit. Ook het publiek was het daar mee eens, want de luisteraars kenden haar de publieksprijs toe.
Na deze “wedstrijd” was het de beurt aan pianist Fred Hersch om de spanning erin te houden. Dat lukte deze introverte pianist zonder moeite. Met zijn trio + 2 speelde hij een bedachtzaam opgebouwde maar zeer spannende set die zijn apotheose vond in Still Here een prachtige ballad opgedragen aan Wayne Shorter met een formidabele solo van tenorsaxofonist Tony Malaby. Mooier kon niet alhoewel de vertolkte Shorter composities Fall ook erg dicht in de buurt van perfect kwam.
Daarna ging het links de bocht om en kregen we als sluitstuk van deze dag vier zangeressen die onder de noemer Sing The Truth een eerbetoon brachten aan Nina Simone. Ze werden daarbij begeleid door Nina’s oude band onder leiding van Alan Shackman. Na een lange inleiding van Shackman bestegen achter elkaar Lizz Wright, Simone (dochter van Nina) en Angelique Kidjo het podium. Alle drie goede zangeressen maar toen zangeres nummer vier het podium opkwam konden ze wel inpakken. Die vierde was Dianne Reeves. De 52 jarige diva zong haar collega’s finaal van het podium. In haar twee solobeurten wist ze raffinement, soul, overtuigingskracht en performance zodanig te koppelen dat het leek of er een zingende kerncentrale op het podium stond. Om haar (muzikale) kracht was niet heen te komen en ze wist zelfs de nogal tam spelende begeleidingsband op gang te krijgen!
Op het programma stukken als Worksong, Old Jim Crow, Ne Me Quitte Pas, I Loves You Porgy en natuurlijk My Baby Just Cares For Me. Pas in het slotstuk zongen de vier dames gezamenlijk.
Vrijdag 10 juli
Aka Moon had de eer de derde dag te mogen openen. Dit Brusselse trio speelt een soort afrofunk. Dat doen ze met veel overtuiging, alleen is het jammer dat alle stukken zo op elkaar lijken. Daar de bezetting van elektrische bas, drums en altsax ook al niet echt een uitgebreid klankspectrum biedt, was uw verslaggever snel klaar met dit op technisch vlak wel indrukwekkende trio.
Pianist Randy Weston is tot op de dag van vandaag bezig met het uitzoeken van zijn Afrikaanse roots. Zijn muziek is daarbij vanzelfsprekend diepgeworteld in de Afrikaanse traditie. Dat zal ook zeker de reden zijn dat er een percussionist in zijn trio zit in plaats van een reguliere drummer. Veel energie en complexe ritmiek in deze set maar ook lyrische pianomomenten. Ook de sidemen van Randy Weston trokken de aandacht. Bassist Alex Blake gebruikte zijn bas voor diverse doeleinden. Hij ramde erop als was het een percussie instrument, speelde volle akkoorden over alle vier de snaren en haalde ook nog allerlei funky riffs uit zijn instrument. Dat soms letterlijk de stukken eraf vlogen mocht de pret niet drukken. Neil Clark was de percussionist van dienst en wist met een veelheid aan klankkleuren het trio ritmisch de weg te wijzen. Zijn solo’s waren typisch Afrikaans met veel herhalingen en meegezongen partijen. In composities als African Cookbook, Berkshire Blues, Little Niles en African Sunrise liet het trio horen dat complexe ritmiek helemaal niet moeilijk is. Een mooi set.
Pianolegende McCoy Tyner moest het vuur brandende zien te houden. Hij slaagde daar redelijk in. Tyner is niet meer de pianist die hij ooit was. Zijn beukende speelstijl komt nog wel eens bovendrijven maar hij doet het vooral toch wat rustiger aan heb ik het idee. Voor deze gelegenheid had hij zijn trio uitgebreid met gitarist Bill Frisell en saxofonist Gary Bartz. Ook Bartz leek het heilige vuur een beetje kwijt te zijn en soleerde kort en plichtsmatig. En dan Bill Frisell. Zonder meer een goede gitarist maar hier niet op zijn plaats. Zijn country en westernachtige swingopvatting leverde nogal wat ritmische wrijving met het trio op en daardoor liep alles stroef en kwamen zijn bijdragen niet goed uit de verf. Zo moest het vuurwerk toch van McCoy zelf komen en bij vlagen wisten hij en zijn ritmesectie de oude tijden te doen herleven.
Zaterdag 12 juli
Net als op de eerdere festivaldagen regende het toen ik de blauwe loper opstapte. Deze zaterdag was ik speciaal gebleven om het Free Desmyter kwartet aan het werk te zien. Zijn debuut cd Something To Share was mij goed bevallen en ik was benieuwd hoe hij live zou klinken. Dat viel zeker niet tegen. Het kwartet ging tot het uiterste en vooral John Ruocco spreidde een grote rijkdom aan ideeën ten toon. Met zijn bijna sinister klinkende lijnen op de tenorsax en zijn gave toon op klarinet leidde hij het kwartet door een grote verscheidenheid aan muzikale landschappen. Desmyter voorzag het spel van Ruocco met messcherpe pianopartijen en wist waar nodig ook zijn handen van de toetsen te houden. In zijn solo’s houdt Desmyter het principe van Monk aan. Je neemt één idee en werkt dat verder uit. Zonder een overkill aan noten weet hij hiermee een reusachtige spanning op te bouwen. Bassist Manolo Cabras en drummer Marek Patrman ondersteunden perfect en gaven ook gedurfde commentaren. Een mooi concert en zeker één van de hoogtepunten van het festival.
Trompettist Christian Scott komt uit New Orleans en leerde het vak bij zijn oom, altsaxofonist Donald Harrison. Scott is nog geen 25 maar nu al lijkt hij een hele grote te worden. Zijn muziek hangt ergens tussen Terence Blanchard, Wynton Marsalis, de late Miles Davis en Freddie Hubbard in waarbij hij ook nog invloeden van Hiphop en R&B verwerkt. Om Scott als optelsom van de genoemde namen te zien is echter te kort door de bocht. Hij voegt daar zeker iets aan toe en lijkt ook een boodschap te hebben. Christian Scott is een krachtig trompettist en een innemende persoonlijkheid die het publiek zonder veel moeite om de vinger windt.
Zijn band toonde wat vermoeid maar daar was muzikaal niets van te merken. Het spetterde aan alle kanten en vooral de kokende uitvoering van Hancock’s Eye Of The Hurricane liet een blijvende indruk na.
Tot slot
De Special Night rond BB King was uitverkocht. In totaal hebben zo’n 16.000 bezoekers de weg naar de Bijloke gevonden. Het zeer middelmatige weer heeft ongetwijfeld de twijfelaars doen thuisblijven.
Inmiddels maakt Gent Jazz zich op voor het 2e luik van 16 t/m 19 juli dat een fusionprogramma brengt, met o.a. Jamie Cullum, Jamie Lidell, Joe Jackson, Rodrigo y Gabriela, Melody Gardot, José James feat. Jef Neve, Lambchop, Marianne Faithfull. Iedere concertavond worden aan de kassa overigens nog enkele honderden tickets a 32 euro te koop aangeboden. Voor meer info zie www.gentjazz.com
