Category: LIVE
28 November '09 - 16:09
DE NAZATEN & JAMES CARTER - ORIGINEEL EN MEESLEPEND!
Paradox, Tilburg - 20 november 2009
Tekst & beeld door Louis Obbens
De eerlijkheid gebied mij te zeggen dat voor 2007 ‘De nazaten’ niet eerder mijn hoornvlies laat staan mijn netvlies hadden bereikt. In 2007 werd ik aangenaam verrast door het opmerkelijke feit dat, het Amerikaanse wonderkind en de alleskunner op de saxofoon, James Carter op de concertaffiches verscheen in een samenwerking met dit Surinaams-Nederlands gezelschap. Wat was hier loos?
Wegens omstandigheden had ik destijds moeten passen om van dit project serieus notie te nemen. Opmerkelijk genoeg bood het jaar 2009 mij de unieke mogelijkheid tot een herkansing. Dit vanwege een tour door Nederland, langs maar liefst 12 plaatsen. Deze uitgebreide rondgang door Nederland en niet de kwaliteit van het optreden moet debet zijn geweest voor de beperkte publieke belangstelling in Paradox.
In de naamgeving van het ensemble wordt met een vette knipoog gerefereerd aan de promiscuïteit van wijlen prins Hendrik (echtgenoot van Wilhelmina). Het moeilijk kunnen traceren van de daadwerkelijke herkomst van de nazaten van zijn koninklijke hoogheid is analoog aan het lastig kunnen achterhalen van de ware identiteit van de muziek van de Nazaten. Het is de kruisbestuiving van onmetelijke stijlen, middelen en gastspelers die de muziek al sinds 1995 kenmerkt. De Nazaten zelf typeren de muziek met de term bastaardmuziek!
Om elk misverstand uit de weg te ruimen klinkt deze amalgaam aan stijlen niet als een dolend of zielloos geheel. De kern van de muziek wordt gevormd door de combinatie van Jazz met de Surinaamse Kaseko. De Kaseko staat garant voor serieus te nemen, maar overwegend vrolijk klinkende dansmuziek. De stroming is diepgeworteld in de oorspronkelijke Surinaams-Creoolse Kawina en wordt al meer dan 100 jaar gespeeld in de straten van Paramaribo. Opvallend en duidelijk zichtbaar op het kleine podium was de aanwezigheid van de zogenaamde Skraditji, bespeeld door Chris Semmoh. Deze bassdrum vormt ook binnen de fusie van de Jazz en de Kaseko het ritmische hart van de muziek. De overige ritmes worden gevormd door een separaat bespeelde snare-drum en door conga’s. De rol van de contrabas wordt door het gelegenheidsnonet ingenomen door de intense en fundamentele bijdragen van de sousafoon en de bassaxofoon. Dat deze muziek zich zo makkelijk laat verenigen met Jazz komt niet alleen door het gegeven dat beide stromingen de oorsprong vinden in Afrikaanse tradities. Hier stond ook een ingespeelde ‘blaaskapel’ die klonk als een klok!
De opening in Surinaams-Indiaanse sfeer kende een virtuoze afwisseling van in elkaar schuivende blaaspartijen onder een consistent swingend marsritme, zonder solistische escapades. Gevolgd door kolderiek stuiterende polderswing en daarna Caribische feestmuziek vol solistische bijdragen. Verreweg het spannendst was het speciaal voor deze bezetting geschreven nummer van Ronald Snijders (onder het publiek aanwezig), waarin in een afwisselende calypso weergaloos swingend en risicovol werd gesoleerd. De eerste set werd afgesloten met een hartverscheurende blues. In de tweede set werd niet verzaakt. Een lichtvoetige swing, een ‘traditional’ die begon als een trieste begrafenismars, die zoals het betaamd culmineerde in een carnavaleske fanfare. In ‘Sahel’ sloeg de aanvankelijke duisternis om in een opstomende mars en nam het dansbare gehalte toe. Geheel tot genoegen van het publiek nam de aanwezige Ronald Snijders nog deel aan het optreden door zijn dwarsfluit virtuoos te laten klinken op ritmes uit de Caraïben.
In het optreden smolten de vet klinkende harmonieën en afwisselende ritmes ingenieus ineen. De muziek lag verraderlijk lekker in het gehoor en bleef onverminderd dansbaar. Dit nam niet weg dat er zonder uitzondering door eenieder smeuïg en avontuurlijk gesoleerd werd. James Carter nam, zonder anderen tekort te doen, het leeuwendeel voor zijn rekening. Op een enkele uitzondering daargelaten, (dwarsfluit en sopraan-saxofoon) werkte hij zich op geheel eigen wijze door het complete register van zijn bariton-saxofoon heen. Uitgelaten en ingetogen spelend: massief, raspend, knetterend, krijsend en plukkend doorspekt met R&B.
Na het optreden was volstrekt duidelijk waarom James Carter zich liet verleiden tot deelname aan het project van De Nazaten. Voor wie niet bij de concerten aanwezig is geweest en wil weten hoe het voelt en klinkt is de oplossing voor handen: ‘Skratyology’, een live CD van De Nazaten en James Carter met feestelijke opnamen uit 2007!
Line-up:
Robby Alberga, gitaar
Setish Bindraban, trompet
Klaas Hekman, dwarsfluit, bas-en sopraan-saxofoon
Carlo Ulrichi Hoop, percussie
Kimpe de Jong, alt-saxofoon
Gregory Kranenburg, snare-drum
Chris Semmoh, Skratygi
Patrick Votrian, trombone en sousafoon
James Carter: dwarsfluit, sopraan-saxofoon en bariton-saxofoon
Ronald Snijders: gast op dwarsfluit
